Το Τρίγωνο της Παιδικής Ηλικίας

Ασφάλεια, φίλοι, αναγνώριση: τα τρία σενάρια που έπαιζες ως παιδί (και ίσως και ως ενήλικας)

Το παιδί δεν διαλέγει ελεύθερα πώς θα συμπεριφερθεί· προσαρμόζεται στο περιβάλλον που του δόθηκε. Αν ο γονιός ήταν απρόβλεπτος, το παιδί μαθαίνει να διαβάζει πρόσωπα και φωνές με μεγάλη ακρίβεια. Αν η αγάπη ερχόταν μαζί με τους καλούς βαθμούς, μαθαίνει να αποδίδει. Αν στο σχολείο το πείραζαν, μαθαίνει να κάνει τους άλλους να γελούν ή να γίνεται αόρατο. Αυτές οι λύσεις ήταν έξυπνες και χρήσιμες τότε. Το πρόβλημα είναι ότι συχνά συνεχίζουν να λειτουργούν και όταν οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Το ερωτηματολόγιο είναι εμπνευσμένο από τον παγκοσμίου φήμης ειδικό στη συμπεριφορική ανάλυση Chase Hughes και το «τρίγωνο της παιδικής ηλικίας» που περιγράφει: τι χρειαζόταν να κάνει το παιδί (1) για να νιώσει ασφαλές, (2) για να κάνει και να κρατήσει φίλους, (3) για να πάρει «ανταμοιβή», δηλαδή προσοχή, εκτίμηση, αγάπη. Οι τρεις πλευρές αντιστοιχούν σε τρεις σκηνές της παιδικής ζωής: το σπίτι, την παιδική χαρά και την τάξη. Αυτές οι σκηνές συχνά ξαναζωντανεύουν στις σχέσεις, στην παρέα και στη δουλειά. Το ερωτηματολόγιο βασίζεται στην έρευνα για τους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους. Το Δυναμικό Μοντέλο Ωρίμανσης του δεσμού (Dynamic-Maturational Model, DMM) περιγράφει τις στρατηγικές αυτοπροστασίας του παιδιού, όπως η καταναγκαστική φροντίδα ή η συμμόρφωση (Crittenden, 2008). Η έρευνα για την υπό όρους γονεϊκή αποδοχή δείχνει ότι, όταν η αγάπη εξαρτάται από την επίδοση ή τη συμμόρφωση, η αυτοεκτίμηση γίνεται εύθραυστη (Assor, Roth & Deci, 2004· Crocker & Wolfe, 2001). Οι μελέτες για παιδιά που μεγαλώνουν σε απρόβλεπτο ή απειλητικό περιβάλλον καταγράφουν αυξημένη επαγρύπνηση απέναντι σε σημάδια θυμού (Pollak & Sinha, 2002· McCrory κ.ά., 2011). Τέλος, η ανάγκη να ανήκουμε θεωρείται θεμελιώδης ανθρώπινη ανάγκη (Baumeister & Leary, 1995). Οι τρεις πλευρές συνήθως συνδέονται μεταξύ τους. Για παράδειγμα, τα «σωστά» ρούχα μπορεί να μας έκαναν πιο αποδεκτούς από τους άλλους, η αποδοχή να μας έφερνε φίλους, οι φίλοι ασφάλεια και η ασφάλεια την αίσθηση ότι αξίζουμε. Καθώς απαντάς, μπορεί να αρχίσεις να βλέπεις αυτόν τον κύκλο. Πρόκειται για εργαλείο αυτογνωσίας και όχι για κλινική διάγνωση.

Τα ερωτηματολόγια είναι εργαλεία αυτοπαρατήρησης και δεν υποκαθιστούν την κλινική διάγνωση από ψυχίατρο ή άλλον ειδικό ψυχικής υγείας.

Ασφάλεια, φίλοι, αναγνώριση: τα τρία σενάρια που έπαιζες ως παιδί (και ίσως και ως ενήλικας)

Κάθε παιδί βρίσκει τρόπους για τρία βασικά πράγματα: να νιώσει ασφαλές, να κάνει και να κρατήσει φίλους, και να πάρει αγάπη και αναγνώριση. Αυτοί οι τρόποι γίνονται «σενάρια» που συχνά τρέχουν αυτόματα και στην ενήλικη ζωή. Δες ποια σενάρια έγραψες εσύ — και πού σε ακολουθούν σήμερα.

Οδηγία: Σκέψου τον εαυτό σου περίπου από 6 έως 14 ετών, στο σπίτι, στο σχολείο και στην παρέα. Απάντησε για το τι έκανες τότε, όχι για το τι κάνεις σήμερα.

1/27
Καταλάβαινα από το πώς έκλεινε η πόρτα, από τις κινήσεις ή από τη φωνή σε τι διάθεση ήταν ένας μεγάλος στο σπίτι.

Διαβάστε περισσότερα στα άρθρα μου