Τι είναι η ψυχοθεραπεία Gestalt;
Μια προσέγγιση που δεν ρωτά μόνο «γιατί» αλλά «πώς».
Η ψυχοθεραπεία Gestalt αναπτύχθηκε στα μέσα του 20ού αιώνα από τους Fritz και Laura Perls και τον Paul Goodman, ως μια ανθρωπιστική, βιωματική προσέγγιση με ρίζες στην ψυχανάλυση και την υπαρξιακή φιλοσοφία. Η λέξη «Gestalt» είναι γερμανική και σημαίνει «μορφή» ή «σύνολο». Η βασική ιδέα είναι ότι το σύνολο είναι κάτι περισσότερο από το άθροισμα των μερών του. Έτσι, η Gestalt δεν βλέπει τον άνθρωπο ως μια λίστα συμπτωμάτων, αλλά ως ολόκληρο άνθρωπο, που ζει πάντα σε σχέση με τους άλλους και με τον κόσμο γύρω του. Κανείς δεν είναι μόνο μια δύσκολη παιδική ηλικία, μια διάγνωση, το άγχος του ή οι σχέσεις που τον πλήγωσαν. Είναι πολύ περισσότερα από όσα έχει ζήσει.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι στη συνεδρία δεν αναλύουμε απλώς προβλήματα. Παρατηρούμε μαζί πώς στέκεστε απέναντι στη ζωή σας, τι επαναλαμβάνεται, τι αποφεύγεται, τι ζητά χώρο, και πειραματιζόμαστε με νέους τρόπους να είστε και να σχετίζεστε, πρώτα μέσα στην ασφάλεια της θεραπευτικής σχέσης και μετά έξω, στη ζωή. Ο καθένας μας είναι ταυτόχρονα κάποιος που έχει πληγωθεί και κάποιος που έχει βρει τρόπους να αντέξει και να φροντίσει τον εαυτό του. Στη θεραπεία δίνουμε χώρο και στα δύο.
Οι βασικές αρχές
Το «εδώ και τώρα»
Η Gestalt δεν αγνοεί το παρελθόν, αλλά το συναντά εκεί όπου ζει: στο παρόν. Ό,τι μας διαμόρφωσε εμφανίζεται μέσα στη συνεδρία, στον τρόπο που μιλάμε, αναπνέουμε, κινούμαστε και σχετιζόμαστε. Δουλεύοντας με αυτό που συμβαίνει τώρα, η αλλαγή δεν μένει στη θεωρία: τη ζείτε.
Η θεραπευτική σχέση ως διάλογος
Η ψυχοθεραπεύτρια δεν είναι αποστασιοποιημένη παρατηρήτρια αλλά παρούσα συνομιλήτρια. Η ίδια η σχέση μας γίνεται χώρος δουλειάς: τα μοτίβα που επαναλαμβάνονται στις σχέσεις σας εμφανίζονται και εδώ, και εδώ μπορούν να αλλάξουν. Είναι μια ευκαιρία να πείτε αυτό που δεν τολμάτε αλλού, σε μια σχέση όπου δεν θα σας κρίνουν.
Επίγνωση (awareness)
Κεντρικός στόχος είναι να αντιληφθούμε πώς κάνουμε αυτό που κάνουμε: τι αποφεύγουμε, πώς εγκαταλείπουμε τον εαυτό μας, τι χρειαζόμαστε και δεν ζητάμε. Η επίγνωση δεν είναι απλή γνώση, είναι η εμπειρία του να βλέπεις και να παρατηρείς τον εαυτό σου την ώρα που συμβαίνει κάτι, και είναι το πρώτο βήμα κάθε αυθεντικής αλλαγής.
Ολιστική ματιά
Σκέψη, συναίσθημα και σώμα δεν διαχωρίζονται. Ένα σφίξιμο στο σώμα, η ρηχή αναπνοή ή η ίδια η στάση του σώματος λένε συχνά όσα δεν έχουν βρει ακόμα λέξεις. Γι' αυτό η ψυχοθεραπεία Gestalt δίνει προσοχή και σε όσα λέει το σώμα, όχι μόνο στα λόγια.
Το πείραμα
Αντί να μιλάμε μόνο για την αλλαγή, τη δοκιμάζουμε με ασφάλεια μέσα από μικρά πειράματα στη συνεδρία: ένας διάλογος που δεν έγινε ποτέ, μια φράση ειπωμένη αλλιώς, μια καινούργια στάση απέναντι σε κάτι παλιό. Αυτό που ζούμε μας αλλάζει πιο βαθιά από αυτό που απλώς καταλαβαίνουμε.
Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη;
Ναι. Οι ανασκοπήσεις της έρευνας δείχνουν ότι η ψυχοθεραπεία Gestalt είναι εξίσου αποτελεσματική με άλλες τεκμηριωμένες προσεγγίσεις, για δυσκολίες όπως η κατάθλιψη, το άγχος, τα σωματικά συμπτώματα που συνδέονται με το άγχος και η ρύθμιση των συναισθημάτων. Παράλληλα, η έρευνα για την ψυχοθεραπεία γενικά καταλήγει σταθερά στο ίδιο συμπέρασμα: αυτό που μετράει περισσότερο για το αν μια θεραπεία θα βοηθήσει είναι η ποιότητα της σχέσης θεραπευτή και θεραπευόμενου. Αυτή ακριβώς τη σχέση βάζει η Gestalt στο κέντρο της δουλειάς της. Η έρευνα στον χώρο συνεχίζεται, με διεθνή βάση δεδομένων από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Gestalt (EAGT).
Για περαιτέρω ανάγνωση
Επιστημονικά άρθρα & έρευνα
Θέλετε να δείτε πώς δουλεύει στην πράξη;