Οι οικογένειες λειτουργούν σαν συστήματα: όταν κάτι δεν ρέει — ένταση, απουσία, αρρώστια, εξάρτηση, ανείπωτο πένθος — τα παιδιά αναλαμβάνουν, χωρίς να το επιλέξουν, ρόλους που κρατούν το σύστημα σε ισορροπία (Minuchin, 1974· Boszormenyi-Nagy & Spark, 1973· Wegscheider-Cruse, 1981). Ο ρόλος ήταν λύση: ήταν ο τρόπος να παραμείνεις συνδεδεμένος και ασφαλής. Όταν όμως ο ρόλος γίνει ταυτότητα, συνεχίζει να παίζεται και εκεί που δεν χρειάζεται πια — στη δουλειά, στη φιλία, στη σχέση, στη γονεϊκότητα. Η «γονεοποίηση» (parentification) είναι η πιο μελετημένη μορφή: το παιδί που φρόντισε συναισθηματικά ή πρακτικά έναν ενήλικα, και ως ενήλικας δυσκολεύεται να ζητήσει, να ξεκουραστεί ή να είναι απλώς παρών χωρίς να προσφέρει κάτι. Οι ρόλοι δεν αποκλείονται μεταξύ τους: οι περισσότεροι από εμάς κουβαλάμε δύο ή τρεις, με διαφορετική ένταση. Και κανένας ρόλος δεν είναι «κακός» — ο καθένας έχει μια δύναμη που χρειάζεται να κρατηθεί και ένα κόστος που αξίζει να δει κανείς. Οδηγία: «Απάντησε σκεπτόμενος/η την παιδική και εφηβική σου ηλικία, μέσα στην οικογένεια που μεγάλωσες.» Πρόκειται για εργαλείο αυτογνωσίας, όχι για κλινική διάγνωση.