''Αν ήμουν πιο ψηλό και όμορφο παιδί. Αν δεν ήμουν τόσο ντροπαλό. Αν ήμουν πιο δυναμικό και σκληρό… τότε οι άλλοι δεν θα με είχαν απομακρύνει. Δεν θα με είχαν κοροϊδέψει. Δεν θα είχαν παίξει μαζί μου.''
Η σκληρότητα των άλλων συχνά μετατρέπεται, μέσα στο μυαλό ενός εφήβου ή παιδιού, σε μια βασανιστική σκέψη: ότι έχει κάνει κάποιο λάθος, ότι αν ήταν αλλιώς, δεν θα προκαλούσε αυτή τη συμπεριφορά. Αυτό όμως δεν είναι αλήθεια. Ποτέ κανένα παιδί — και κανένας άνθρωπος — δεν προκαλεί το bullying.
Ο εκφοβισμός συμβαίνει γιατί κάποια παιδιά (και ενήλικες) έχουν μάθει ότι η βία είναι ένας αποδεκτός, «αστείος» ή έξυπνος τρόπος να συμπεριφέρονται στους άλλους. Πολύ συχνά, αυτό συμβαίνει επειδή τη βία την έχουν βιώσει και οι ίδιοι ως κάτι κανονικό. Έτσι, μπορεί να γίνουν σκληροί, απλώς αναπαράγοντας αυτό που γνωρίζουν, χωρίς να μπορούν να αντιληφθούν πώς είναι αυτό για ένα άλλο παιδί· πόσο βίαιο και επώδυνο μπορεί να είναι για μια άλλη ψυχή και τι συνέπειες μπορεί να έχει.
Το bullying γεννά στεναχώρια, ντροπή, απογοήτευση, φόβο και μοναξιά. Δημιουργεί σκέψεις όπως «δεν αξίζω» και «δεν είμαι αρκετός», σε μια κρίσιμη ηλικία όπου διαμορφώνονται οι βάσεις της αυτοεκτίμησης, της κοινωνικότητας και των σχέσεων με τους άλλους. Γι’ αυτό και επηρεάζει τόσο βαθιά — και συχνά για πολύ καιρό — τα παιδιά και τους εφήβους που το βιώνουν.
Κανένας άνθρωπος που νιώθει καλά με τον εαυτό του δεν έχει ανάγκη να πληγώσει ή να μειώσει κάποιον άλλον. Συνήθως, πίσω από τη βία βρίσκονται παιδιά που και τα ίδια έχουν πληγωθεί, που δυσκολεύονται να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους — μια απογοήτευση στο σχολείο, τη σκέψη ότι «δεν είμαι αρκετά καλός μαθητής, παιδί, γιος ή κόρη». Έτσι, ασυνείδητα, προσπαθούν να διώξουν από πάνω τους αυτό που νιώθουν, «φορτώνοντάς το» σε κάποιον άλλον· σε ένα παιδί που εκείνη τη στιγμή μοιάζει εύκολος στόχος.
Το πιο σημαντικό πράγμα για ένα παιδί, έναν έφηβο — αλλά και έναν ενήλικα — που βιώνει εκφοβισμό είναι να μιλήσει και να ζητήσει βοήθεια. Η ντροπή συχνά κάνει τα θύματα να σωπαίνουν και να κουβαλούν μόνα τους το βάρος μιας βίας που δεν τους ανήκει. Όμως πάντα υπάρχει κάποιος που μπορεί — και οφείλει — να βοηθήσει.
Πολλοί γνωστοί άνθρωποι έχουν μιλήσει ανοιχτά για τον εκφοβισμό που βίωσαν. Ανάμεσά τους και ο Shawn Mendes, ο οποίος έχει περιγράψει πώς τον κορόιδευαν στο σχολείο όταν μοιραζόταν τη μουσική του με τους συμμαθητές του. Όταν ανέβασε τα πρώτα του τραγούδια στο YouTube, συμμαθητές του τον φώναζαν στους διαδρόμους να «τραγουδήσει για αυτούς», με τρόπο που τον έκανε να νιώθει ρεζίλι και «ανόητος», σαν να του έλεγαν ότι αυτό που αγαπούσε δεν είχε αξία. Εκείνος όμως δεν τα παράτησε. Με τη στήριξη φίλων και οικογένειας συνέχισε να κάνει μουσική, και αυτές οι εμπειρίες έγιναν τελικά μέρος της δύναμής του. Σήμερα χρησιμοποιεί τη φωνή του για να ενθαρρύνει άλλους να ακολουθούν τα όνειρά τους, ανεξάρτητα από το τι λένε οι άλλοι.
Στην Ελλάδα, το πλαίσιο για τη βία στα σχολεία έχει αυστηροποιηθεί. Ο σχολικός εκφοβισμός αναγνωρίζεται ως κάτι σοβαρό που δεν επιτρέπεται και τα σχολεία είναι υποχρεωμένα να παρεμβαίνουν για να προστατεύουν τους μαθητές. Αν βιώνεις bullying, μπορείς να το αναφέρεις στο σχολείο σου ή και ανώνυμα μέσω της πλατφόρμας stop-bullying.gov.gr, όπου ειδικοί αναλαμβάνουν να βοηθήσουν. Επίσης, μπορείς να καλέσεις δωρεάν, όλο το 24ωρο, τη Γραμμή SOS 1056 («Το Χαμόγελο του Παιδιού») και την Ευρωπαϊκή Γραμμή Στήριξης Παιδιών & Εφήβων 116111 για να μιλήσεις με κάποιον που θα σε ακούσει και θα σε στηρίξει.
Το να ζητήσεις βοήθεια δεν είναι «κάρφωμα» ούτε αδυναμία — είναι ένας τρόπος να προστατεύσεις τον εαυτό σου και είναι δικαίωμά σου να νιώθεις ασφαλής.
