Kάποιοι άνθρωποι δεν εμπιστεύονται τον εαυτό τους να μπούνε σε σχέσεις χωρίς να χαθούν μέσα σε αυτές. Αυτό οφείλεται συχνά στο ότι έχουν μάθει ότι η αγάπη απαιτεί την εγκατάλειψη πλευρών του εαυτού. Αν η αγάπη συνδέεται με συγκεκριμένους όρους μεγαλώνοντας, για παράδειγμα η επιβράβευση έρχεται μόνο όταν κάποιος είναι χρήσιμος ή επιτυχημένος και οι ανάγκες και τα συναισθήματα δεν αναγνωρίζονται, τότε μπορεί να μάθουμε να καταπιέζουμε την αυθεντικότητά μας με αντάλλαγμα τη σύνδεση.
Η αίσθηση αυτοαξίας συγκροτείται αναπτυξιακά μέσα από τις επαναλαμβανόμενες εμπειρίες ανταπόκρισης και συναισθηματικής αναγνώρισης μέσα στις πρώιμες σχέσεις μας. Έτσι, κάποιοι μεγαλώνουν πιστεύοντας ότι το να είναι "εύκολοι" να αγαπηθούν είναι πιο ασφαλές από το να είναι ο εαυτός τους. Στις ενήλικες σχέσεις όμως, αυτό μεταφράζεται ως μετακίνηση από τις ανάγκες και τα συναισθήματα, ώστε να ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των άλλων. Υποσυνείδητα ενεργοποιείται η πεποίθηση ότι η έκφραση των αναγκών θα οδηγήσει σε απόρριψη και για αυτό η εγκατάλειψη του εαυτού μοιάζει η ασφαλέστερη επιλογή.
Από υπαρξιακή σκοπιά, η εμπειρία αυτή της απώλειας επαφής με την αυθεντικότητα σχετίζεται και με την ελευθερία επιλογής. Όταν το παιδί μαθαίνει ότι η αποδοχή εξαρτάται από την επίδοση, τη συμμόρφωση ή τη χρησιμότητα, τότε η αγάπη βιώνεται ως κάτι υπό όρους και όχι ως υπαρξιακά δεδομένη σχέση. Αυτό δημιουργεί μια εσωτερική σύγκρουση: από τη μία η ανάγκη για σύνδεση, από την άλλη η ανάγκη για αυθεντικότητα. Έτσι, το άτομο σταδιακά ζει και αναπτύσσεται μέσα σε μια άρνηση της ελευθερίας του, όπου η επιλογή “να είμαι εγώ” βιώνεται ως απειλητική για τη σχέση.
Η ταυτότητά μας δεν θεωρείται κάτι σταθερό και εσωτερικό, αλλά κάτι που διαμορφώνεται μέσα στις σχέσεις. Αν το παιδί μεγαλώνει σε περιβάλλον όπου οι συναισθηματικές του εμπειρίες δεν “αναγνωρίζονται”, τότε μαθαίνει ότι ο εαυτός του όπως είναι δεν είναι επαρκής. Έτσι αναπτύσσεται αυτό που συχνά περιγράφεται ως “προσαρμοστικός εαυτός”: ένας τρόπος ύπαρξης που ρυθμίζεται από τις ανάγκες και αντιδράσεις των άλλων. Σε ενήλικες σχέσεις αυτό μεταφράζεται σε υπερ-προσαρμογή, φόβο σύγκρουσης και δυσκολία στην έκφραση και διεκδίκηση, επειδή η διαφωνία βιώνεται ασυνείδητα ως πιθανή απόρριψη-απώλεια της σχέσης. Η θεραπεία εδώ δεν είναι η “επιστροφή σε έναν αυθεντικό πυρήνα”, αλλά η εμπειρία μιας νέας σχέσης όπου ο εαυτός μπορεί να υπάρξει χωρίς να απορριφθεί.
Για παράδειγμα, ένας ενήλικας μπορεί να δυσκολεύεται να πει ‘δεν μου ταιριάζει αυτό’ σε μια σχέση ή στη δουλειά, και να συμφωνεί παρότι νιώθει πίεση, επειδή η διαφωνία βιώνεται εσωτερικά ως κίνδυνος απόρριψης.
Στη Gestalt ψυχοθεραπεία, αυτό αφορά μια διαταραχή της επαφής στο όριο οργανισμού–περιβάλλοντος. Όταν το άτομο μαθαίνει να προσαρμόζεται συνεχώς στις προσδοκίες του άλλου, συχνά αναπτύσσει μηχανισμούς όπως η ενδοβολή “πρέπει να είμαι έτσι για να με αγαπούν” και η αποσύνδεση από τις δικές του ανάγκες. Η αυθεντική επαφή αντικαθίσταται από “ψευδείς εκδοχές” του εαυτού. Η Gestalt βλέπει την αλλαγή ως βιωματική επανάκτηση της ικανότητας να αναγνωρίζω τι νιώθω, τι χρειάζομαι και τι συμβαίνει στο παρόν της σχέσης. Η θεραπευτική διαδικασία είναι η αποκατάσταση της ζωντανής επαφής, όπου το άτομο μαθαίνει ότι μπορεί να παραμείνει σε σχέση χωρίς να εξαφανίζεται μέσα της. Είναι πολύ συνηθισμένο να ρωτάμε τους θεραπευόμενους για τις συναισθηματικές τους ανάγκες και να δυσκολεύονται πολύ να τις διακρίνουν και να τις κατανοήσουν. Είναι πολύ ευκολότερο πολλές φορές να εντοπίσουν βασικές ανάγκες των άλλων αλλά όχι δικές τους.
Η εγκατάλειψη του εαυτού δεν είναι “επιλογή αδυναμίας”, αλλά συχνά μια πρώιμη στρατηγική επιβίωσης μέσα σε σχέσεις όπου η αποδοχή ήταν υπό όρους. Η θεραπευτική αλλαγή δεν έρχεται απλώς με τη συνειδητοποίηση, αλλά με τη σταδιακή εμπειρία ότι η σχέση μπορεί να αντέξει την αυθεντικότητά μου, και ότι η αξία του εαυτού δεν εξαρτάται από την προσαρμογή αλλά από την ικανότητα να παραμένει κανείς σε αληθινή επαφή—με τον εαυτό και με τον άλλον. Ακόμα όμως και όταν οι άλλοι δεν μπορούν να αποδεχτούν την αυθεντικότητά μας , είναι σημαντικό να μπορούμε να συνειδητοποιούμε ότι η αξία μας δεν είναι κάτι που θα αποφασίσουν οι άλλοι και ότι η αληθινή αγάπη δεν απαιτεί να κρύβουμε κομμάτια του εαυτού μας. Έτσι αναπτύσσουμε την πίστη στον εαυτό μας με το να ξέρουμε ότι ακόμα και αν κάποιος φύγει και μια σχέση τελειώσει επειδή τολμούμε να είμαστε αυθεντικοί, είναι κάτι που μπορούμε να αντέξουμε και να διαχειριστούμε.
